લોકસભા ચૂંટણી 2024ના પ્રથમ તબક્કામાં 19 એપ્રિલે 21 રાજ્યોની 102 બેઠકો પર મતદાન થયું હતું. પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણી પૂર્ણ થયા બાદ સમાચાર આવ્યા કે ત્રિપુરામાં 100 ટકાથી વધુ મતદાન નોંધાયું છે. આ પછી લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર EVMમાં ગેરરીતિ અને ગોટાળાનો આરોપ લગાવવાનું શરૂ કર્યું.
CPIM ત્રિપુરાએ તેના અધિકૃત ફેસબુક પેજ પર એક પોસ્ટમાં, ત્રિપુરા પશ્ચિમ મતવિસ્તારના કેટલાક મતદાન મથકોમાં 100 ટકાથી વધુ મતદાન નોંધવા પર ચૂંટણી પંચ સમક્ષ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. આ સાથે ફરીથી ચૂંટણી કરાવવાની માંગણી પણ કરવામાં આવી હતી.
કોંગ્રેસ તરફી પત્રકાર દયાશંકર મિશ્રાએ લખ્યું, ‘ત્રિપુરામાં 100 ટકાથી વધુ મતદાન! દેશમાં શું ચાલી રહ્યું છે?’
એમબી ભારતીએ લખ્યું, ‘ઇવીએમનો ચમત્કાર કેટલીક જગ્યાએ 110%, કેટલીક જગ્યાએ 105%, કેટલીક જગ્યાએ 101%, ત્રિપુરામાં 100% વધુ વોટિંગ છે’
જ્યારે સુધીર ચૌધરીએ ન્યૂઝ24નો વીડિયો શેર કરતા કોમેન્ટ્રીમાં લખ્યું કે, ત્રિપુરામાં 108% વોટિંગ કેવી રીતે થયું? EVM – VVPAT કેસ પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોફ્ટવેર પર 100% હંગામો, EVMનો ‘સોર્સ કોડ’ શું છે જે આજ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી?
ડાબેરી મીડિયા સંગઠન ધ વાયરે પણ આ સમાચાર તેની વેબસાઈટ પર આગવી રીતે પ્રસારિત કર્યા હતા.
હકીકત તપાસ
દાવાની તપાસ કરતી વખતે, અમને પ્રથમ ત્રિપુરાના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી દ્વારા X પર પોસ્ટ મળી. આ પોસ્ટમાં લખ્યું છે કે, ‘આ માહિતી સંપૂર્ણપણે ખોટી અને ભ્રામક છે. 1-પશ્ચિમ ત્રિપુરા સંસદીય મતવિસ્તારની અંદર, એવા કેટલાક મતદાન મથકો છે જ્યાં મોટી સંખ્યામાં ચૂંટણી અધિકારીઓએ તે કેન્દ્રોમાં EDC (ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર) હેઠળ મતદાન કર્યું હતું, જેના કારણે મતદાનની ટકાવારી 100% થી વધુ થઈ હતી.આ પોસ્ટના જવાબમાં લખ્યું છે, ‘કૃપા કરીને નોંધ કરો કે EDC ચૂંટણી અધિકારીઓને તેમના સંસદીય મતવિસ્તારના કોઈપણ મતદાન મથક પર મતદાન કરવાની મંજૂરી આપે છે.’
વધુ માહિતી માટે, અમે તમને જણાવી દઈએ કે ચૂંટણી ફરજ પર તૈનાત એવા તમામ લોકો કે જેઓ મતદાર યાદીમાં તેમના નામ નોંધાયેલા હોય ત્યાં મતદાન કરી શકતા નથી, તેમને EDC (ઇલેકશન ડ્યુટી સર્ટિફિકેટ) દ્વારા આ સુવિધા આપવામાં આવે છે. EDC દ્વારા, ચૂંટણી અધિકારીઓ એ જ મતદાન મથક પર મતદાન કરી શકે છે જ્યાં તેઓ ફરજ માટે તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.
CEO ત્રિપુરાની આ પોસ્ટમાં એક પ્રેસ રિલીઝ પણ છે, જેમાં કેટલાક મતદાન કેન્દ્રો પર 100% થી વધુ મતદાનનું સંપૂર્ણ ગણિત સમજાવવામાં આવ્યું છે, તે નીચે મુજબ છે-
મતદાન મથક – 10 મજલિસપુર વિધાનસભાનો ભાગ નંબર 44, 1-પશ્ચિમ ત્રિપુરા
| કુલ મતદારો | 545 |
| મતદાન કર્યું | 498 |
| મતદાનની ટકાવારી | 91.37 |
| ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) હેઠળ પડેલા મત | 68 |
| EDC ટકાવારી | 12.48 |
| કુલ મતદારોની ટકાવારી + EDC તરીકે પડેલા મતોની ટકાવારી | 103.85 |
મતદાન મથક – 5 કાયરપુર વિધાનસભાનો ભાગ નંબર 44, 1-પશ્ચિમ ત્રિપુરા
| કુલ મતદારો | 1290 |
| મતદાન કર્યું | 1053 |
| મતદાનની ટકાવારી | 81.62 |
| ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) હેઠળ પડેલા મત | 07 |
| EDC ટકાવારી | 0.54 |
| કુલ મતદારોની ટકાવારી + EDC તરીકે પડેલા મતોની ટકાવારી | 82.17 |
મતદાન મથક – 5 કાયરપુર વિધાનસભાનો ભાગ નંબર 25, 1-પશ્ચિમ ત્રિપુરા
| કુલ મતદારો | 840 |
| મતદાન કર્યું | 734 |
| મતદાનની ટકાવારી | 87.38 |
| ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) હેઠળ પડેલા મત | 5 |
| EDC ટકાવારી | 0.59 |
| કુલ મતદારોની ટકાવારી + EDC તરીકે પડેલા મતોની ટકાવારી | 87.97 |
મતદાન મથક – 2 મોહનપુર વિધાનસભાનો ભાગ નં. 38, 1-પશ્ચિમ ત્રિપુરા
| કુલ મતદારો | 452 |
| મતદાન કર્યું | 429 |
| મતદાનની ટકાવારી | 94.91 |
| ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) હેઠળ પડેલા મત | 63 |
| EDC ટકાવારી | 13.93 |
| કુલ મતદારોની ટકાવારી + EDC તરીકે પડેલા મતોની ટકાવારી | 108.84 |
નિષ્કર્ષ: તપાસ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ચૂંટણી ફરજ પ્રમાણપત્ર (EDC) પ્રક્રિયા હેઠળ પડેલા મતોને કારણે ત્રિપુરા પશ્ચિમ મતવિસ્તારમાં 100 ટકાથી વધુ મતદાન નોંધાયું છે. ઈવીએમ સહિતની ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિનો દાવો ભ્રામક છે.