દક્ષિણ આફ્રિકા માં PM મોદીના સ્વાગત સાથે જોડાયેલા સમાચાર ખોટા, ફેક્ટ ચેકર ઝુબૈરનો દાવો નકલી નીકળ્યો.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી મંગળવારે (22 ઓગસ્ટ) દક્ષિણ આફ્રિકા ની ત્રણ દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાતે અહીં પહોંચ્યા હતા. અહીં તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. તે જ સમયે, ભારતના વિરોધીઓને વિદેશમાં પીએમ મોદીનો ચાર્મ પસંદ ન આવ્યો.ત્યારથી, સમાચાર ફેલાતા હતા કે દક્ષિણ આફ્રિકા ની સરકારે પીએમ મોદીને તેમના એરપોર્ટ પર આવકારવા માટે નિમ્ન કક્ષાના મંત્રી (કેબિનેટ મંત્રી) મોકલ્યા હતા, જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સાથે દક્ષિણ આફ્રિકા ના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાએ વ્યક્તિગત રીતે સ્વાગત કર્યું હતું. આનાથી નારાજ થઈને પીએમ મોદીએ પ્લેનમાંથી બહાર નીકળવાની ના પાડી દીધી, ત્યારબાદ દક્ષિણ આફ્રિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિને મોદીનું સ્વાગત કરવા આવવું પડ્યું.

આ આગની ચિનગારી સૌપ્રથમ દક્ષિણ આફ્રિકાના અખબાર ‘ડેઈલી મેવેરિક’ દ્વારા ફેલાઈ હતી. અખબારના અહેવાલ મુજબ એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વડાપ્રધાન મોદીએ વોટરક્લોફ એરફોર્સ બેઝ પર પોતાના પ્લેનમાંથી ઉતરવાની ના પાડી દીધી હતી. કારણ આપવામાં આવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન મોદીને સત્તાવાર રીતે આવકારવા માટે માત્ર એક કેબિનેટ મંત્રીને મોકલવામાં આવ્યો હતો. તે જ સમયે, દક્ષિણ આફ્રિકાના વડા પ્રધાન પોતે ચીનના રાષ્ટ્રપતિનું સ્વાગત કરવા ગયા હતા.

‘ડેઈલી મેવેરિક’ના અહેવાલને ટાંકીને, પ્રચાર તથ્ય તપાસક ‘મોહમ્મદ ઝુબેરે’ ટ્વિટ કરીને આ સમાચાર આપ્યા છે. ઝુબૈરે લખ્યું, “દૈનિકના સમાચાર અનુસાર દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારે પીએમ મોદીને તેમના એરપોર્ટ પર આવકારવા નિમ્ન કક્ષાના મંત્રી (કેબિનેટ મંત્રી)ને મોકલ્યા જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શીનું સ્વાગત દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાએ વ્યક્તિગત રીતે કર્યું.અમારા પીએમ મોદીએ પ્લેનમાંથી ઉતરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, બાદમાં સિરિલ રામાફોસાએ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ પૉલ માશટાઇલને પીએમ મોદીને રિસીવ કરવા માટે મોકલ્યા હતા, એમ લેખમાં જણાવાયું છે. સમાચાર એજન્સી @ANI ‘સત્તાવાર સ્ત્રોતો’ તરફથી સત્તાવાર નિવેદન શેર કરશે.

તે જ સમયે, સાઉથ એશિયા ઇન્ડેક્સ નામના ટ્વિટર હેન્ડલે પણ આ મામલે ટ્વિટ કર્યું છે.

“દક્ષિણ આફ્રિકા:- ભારતીય વડા પ્રધાન મોદીએ તેમના વિમાનમાંથી ઉતરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કારણ કે દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારે તેમને પ્રાપ્ત કરવા માટે એક મંત્રીને મોકલ્યા હતા.

રાજદ્વારી સંકટ બાદ દક્ષિણ આફ્રિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ પીએમ મોદીનું સ્વાગત કરવા એરપોર્ટ પહોંચ્યા હતા.

બ્રિક્સની બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે મોદી દક્ષિણ આફ્રિકા પહોંચ્યા છે, પરંતુ દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારે તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું નથી.

• તેનાથી વિપરીત, દક્ષિણ આફ્રિકાના રાષ્ટ્રપતિ સિરિલ રામાફોસાએ એરપોર્ટ પર ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શીનું વ્યક્તિગત રીતે સ્વાગત કર્યું.

અને ટ્રોલ કરનાર Rofl Gandhi 2.0 એ ટ્વિટ કર્યું, “અમારા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકાર દ્વારા અપમાન કરવામાં આવ્યું. તેમણે એરપોર્ટ પર તેમના સ્વાગત માટે નિમ્ન કક્ષાના મંત્રીને મોકલ્યા, જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિનું તેમના રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા વ્યક્તિગત સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. અમારા પીએમે પ્લેનમાંથી ઉતરવાની ના પાડી. અમે તેમની સાથે એકતામાં ઊભા છીએ.”

આ જ દાવા સાથે અસંખ્ય ટ્વીટ્સ વાયરલ થાય છે. માત્ર સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ જ નહીં, ન્યૂઝ ચેનલોએ પણ આ સમાચારની બીજી બાજુ જાણ્યા વિના જોરદાર રીતે ચલાવ્યા. આમાં ધ વાયર, ફ્રી પ્રેસ જર્નલ અને ધ ફેડરલ જેવી પ્રચાર ચેનલોનો સમાવેશ થાય છે. હવે સવાલ એ થાય છે કે શું આ સમાચાર ખરેખર સાચા છે? આવો જાણીએ આ દાવામાં કેટલી શક્તિ છે.

આ પણ વાંચો: શું બાબા આંબેડકર દ્વારા બંધારણ ઘડવામાં મુસ્લિમ મતદારોના પીઠબળથી મદદ કરવામાં આવી હતી?

હકીકત તપાસ

તપાસ દરમિયાન, કેટલાક કીવર્ડ્સની મદદથી, અમે Google પર આ બાબત વિશે સર્ચ કર્યું. દરમિયાન, અમને ‘WION’નો એક અહેવાલ મળ્યો, અહેવાલ મુજબ, દક્ષિણ આફ્રિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિના પ્રવક્તા વુકાની Mdeએ દક્ષિણ આફ્રિકાના અખબાર ડેઈલી મેવેરિકના લેખને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢ્યો છે.Mde એ સમાચારને “બનાવટી” અને કોઈપણ તથ્ય આધારિત આધાર વિના ગણાવ્યા છે. આ દાવાઓને રદિયો આપતાં તેમણે કહ્યું હતું કે વડા પ્રધાન મોદીનું આગમન થતાં તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. “તેમાંથી કંઈ સાચું નહોતું,” Mde કહ્યું.

WION ન્યૂઝના એક અહેવાલ મુજબ, Mde એ હાઇલાઇટ કરીને સ્પષ્ટતા ઓફર કરી હતી કે ઉપરાષ્ટ્રપતિ પૌલ શિપોકોસા માશાટાઇલને PM મોદીની મુલાકાત વિશે અગાઉથી જાણકારી હતી અને PM મોદીનું પ્લેન લેન્ડ થાય તે પહેલા જ તેઓ વોટરક્લુફ પહોંચી ગયા હતા.

બીજી તરફ NEWS24એ પણ આ દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. અહેવાલ મુજબ, “અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ભારતને અગાઉથી જ ખબર હતી કે તે બ્રિક્સ સમિટમાં મોદીનું સ્વાગત કરવા માટે કયા મંત્રીને મોકલશે. પીએમ મોદીના સ્વાગત માટે ઉપરાષ્ટ્રપતિ 30 મિનિટ અગાઉ એરપોર્ટ પહોંચી ગયા હતા. તેમણે નોંધ્યું હતું કે કાર્યકારી મુલાકાતો દરમિયાન મંત્રીઓ માટે રાજ્યના વડાઓનું સ્વાગત કરવું સામાન્ય છે, અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધો અને સહકાર મંત્રી નાલેડી પાંડોરે બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ લુલા દા સિલ્વાને કોઈપણ સમસ્યા વિના પ્રાપ્ત કર્યા હતા.

અમારી તપાસ પુષ્ટિ કરે છે કે દક્ષિણ આફ્રિકાની સરકારે ડેઇલી મેવેરિકના અહેવાલને નકારી કાઢ્યો છે. તેમના મતે આ માત્ર બનાવટી વાર્તા છે. ઉપરોક્ત તમામ પુરાવાઓના આધારે, આ દાવો ખોટો છે એમ કહેવું વાજબી રહેશે.

દાવો	પીએમ મોદીએ દક્ષિણ આફ્રિકામાં પ્લેનમાંથી ઉતરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો કારણ કે તેમને રિસીવ કરવા માટે નિમ્ન કક્ષાના મંત્રી મોકલવામાં આવ્યા હતા.
દાવેદર	ફેક્ટ ચેકર મોહમ્મદ ઝુબેર, પ્રોપેગન્ડા ન્યૂઝ ચેનલ અને અન્ય ભારત વિરોધી
હકીકત	અસત્ય

પ્રિય વાચકો, અમે ભારત વિરૂદ્ધ બનાવટી સમાચારોને બહાર લાવવાની જવાબદારી નિભાવી રહ્યા છીએ. અમારી પાસે અન્યની જેમ કોર્પોરેટ ફંડિંગ નથી. તમારું નાનું યોગદાન અમને આગળ વધવામાં મદદ કરશે. તમે Livix મીડિયા ફાઉન્ડેશન QR કોડ દ્વારા પણ અમને સપોર્ટ કરી શકો છો.