ગામ્બિયાના બાળકોના મોતનું કારણ ભારતીય કફ સિરપ છે? ના, વાયરલ દાવો ખોટો છે

5 અને 6 ઑક્ટોબર, 2022 ના રોજ, પ્રચાર સમાચાર વેબસાઇટ ધ વાયર અને અગ્રણી સમાચાર વેબસાઇટ BBC એ દાવો કર્યો હતો કે હરિયાણાની મેઇડન ફાર્મા દ્વારા ઉત્પાદિત કફ સિરપને કારણે ગામ્બિયામાં 66 બાળકોના મૃત્યુ થયા છે.

આ ભયાનક ઘટનાએ વિશ્વની નજર ખેંચી, અને 5 ઓક્ટોબર, 2022 ના રોજ, વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના વડા ટેડ્રોસ અધાનમ ગેબ્રેયેસસે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં એવી સંભાવના વ્યક્ત કરી કે ભારતમાં ઉત્પાદિત ચાર કફ સિરપ ગામ્બિયામાં બાળકોના રહસ્યમય મૃત્યુ સાથે સંકળાયેલ હોઇ શકે છે.

ફેક્ટ ચેક

અમે અમારું સંશોધન કીવર્ડ સર્ચ “66 બાળકોના મૃત્યુ પર WHO રિપોર્ટ પર સરકારનો પ્રતિભાવ” સાથે શરૂ કર્યું, જે અમને ટાઈમ્સ ઑફ ઈન્ડિયાના અહેવાલ તરફ દોરી ગયું. લેખ મુજબ, WHO રિપોર્ટની તપાસ માટે સરકારે ચાર સભ્યોની એક સમિતિની રચના કરી છે. વધુમાં, મેઇડન ફાર્મા દ્વારા ઉત્પાદિત ચાર કફ સિરપના નમૂનાઓ સેન્ટ્રલ ડ્રગ્સ સ્ટાન્ડર્ડ કંટ્રોલ ઓર્ગેનાઈઝેશન (CDSCO) ને પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા.

નમૂનાના અહેવાલની શોધ કર્યા પછી, અમને ભારત સરકારના રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયના ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગનો રિપોર્ટ મળ્યો. અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય રસાયણ અને ખાતર રાજ્ય મંત્રી ભગવંત કુભાએ 13 ડિસેમ્બર, 2022ના રોજ રાજ્યસભામાં ચાર કફ સિરપના નમૂના પરીક્ષણના પરિણામ અંગે લેખિત જવાબ આપ્યો હતો. લેખિત જવાબમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે ચારેય કફ સિરપની ગુણવત્તામાં કોઈ ખામી નથી.

આગળ, અમારા સંશોધનમાં, અમને એક ANI ટ્વીટ મળ્યું, જે મુજબ, 13 ડિસેમ્બર, 2022 ના રોજ, ભારતના ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ, ડૉ. વી.કે. સોમાણીએ WHOના નિયમન અને પૂર્વ-લાયકાતના નિયામક ડૉ. રોજેરિયો ગાસ્પરને ચાર કફ સિરપના નમૂનાના રિપોર્ટના પરિણામોને સંબંધિત એક પત્ર લખ્યો હતો.

પત્રમાં લખવામાં આવ્યું છે કે મેઇડન ફાર્માસ્યુટિકલ દ્વારા ઉત્પાદિત ચારેય કફ સિરપ સરકારી લેબોરેટરી દ્વારા પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યા બાદ પ્રમાણભૂત ગુણવત્તાના હોવાનું જણાયું છે.

પત્ર અનુસાર, નિરીક્ષણ સમયે ઉત્પાદન સ્થળ પર હાજર પ્રોપીલીન ગ્લાયકોલનું પણ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, અને તે નમૂનાઓ IP ના ધોરણો સાથે સુસંગત હોવાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી.

ઉપર જણાવેલ હકીકતો દર્શાવે છે કે WHO એ અકાળે નિવેદન જારી કર્યું હતું અને આપણું ભારતીય મીડિયા એવા નિષ્કર્ષ પર પહોંચવા માટે ઝડપી હોવાથી તેઓએ ભારતને નકારાત્મક દર્શાવ્યું હતું.

દાવો	ગામ્બિયાના બાળકોના મૃત્યુનું કારણ ભારતીય બનાવટની કફ સિરપ છે
દાવો કરનાર	ધ વાયર અને BBC
તથ્ય	દાવો ખોટો છે

ઓન્લી ફેક્ટ ટીમનો ધ્યેય તેના વાચકોને ગેરમાર્ગે દોરવાથી બચાવવા માટે અધિકૃત સમાચાર તથ્યો પ્રદાન કરવા અને ખોટી માહિતીને દૂર કરવાનો છે.

વાંચક મિત્રો, અમે ભારત વિરુદ્ધ ફેલાતા ખોટા સમાચારોને પર્દાફાશ કરવાનું કામ કરીએ છીએ. અમારી પાસે બીજાની માફક કોઈ પ્રકારનું કોર્પોરેટ ફંડ નથી. તમારો નજીવો સહકાર પણ અમને આગળ વધવામાં મદદરૂપ નીવડશે.

આપનો શક્ય સહકાર અમને આપો UPI ID – vgajera@ybl

જય હિંદ.